Hướng Dẫn Quy Chuẩn PCCC Mới Nhất: Cập Nhật QCVN 06:2022 và Sửa Đổi 1:2023

Trong bối cảnh hàng loạt công trình, dự án và doanh nghiệp đang gặp khó khăn, thậm chí "mắc kẹt" trong khâu thẩm duyệt và nghiệm thu phòng cháy chữa cháy (PCCC), Bộ Xây dựng đã phối hợp cùng Bộ Công an ban hành nhiều văn bản, thông tư hướng dẫn nhằm tháo gỡ nút thắt pháp lý này.

Bài viết này sẽ tổng hợp chi tiết những điểm mới nhất về QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 (Thông tư 09/2023/TT-BXD), giúp các chủ đầu tư, doanh nghiệp nắm rõ quy định để áp dụng chính xác vào công trình của mình.

1. Phạm vi áp dụng và Quy định chuyển tiếp QCVN 06

Một trong những vướng mắc lớn nhất của doanh nghiệp thời gian qua là việc áp dụng hồi tố quy chuẩn mới cho các công trình cũ. Bộ Xây dựng đã đưa ra hướng dẫn phân loại rất rõ ràng:

Hồ sơ đã được thẩm duyệt trước ngày 01/12/2023: Tiếp tục thực hiện theo hồ sơ thiết kế đã thẩm duyệt, không bắt buộc tuân theo quy chuẩn mới.

Hồ sơ đã có văn bản góp ý thiết kế cơ sở: Tiếp tục thực hiện thẩm duyệt theo văn bản góp ý trả lời đó.

Hồ sơ chưa được góp ý/thẩm duyệt từ ngày Thông tư 09/2023/TT-BXD có hiệu lực (01/12/2023): Bắt buộc phải tuân thủ cả QCVN 06:2022/BXD và bản Sửa đổi 1:2023.

2. Các điểm sửa đổi cốt lõi nhằm "cởi trói" cho doanh nghiệp

Bản Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD mang đến nhiều cải tiến thực tế, giảm bớt tính "vô lý" hoặc "quá tải" kỹ thuật mà các phiên bản trước vô tình tạo ra:

Phân cấp quy mô nhà ở riêng lẻ kết hợp sản xuất kinh doanh

Quy chuẩn mới thu hẹp phạm vi bắt buộc áp dụng khắt khe đối với nhà ở riêng lẻ chuyển đổi công năng. Quy chuẩn chỉ áp dụng đối với nhà có:

Chiều cao PCCC từ 25 m trở lên (hoặc từ 7 tầng trở lên).

Khối tích từ 5.000 m^3 trở lên.

Có từ 1 đến 3 tầng hầm.

Các công trình quy mô nhỏ hơn có thể áp dụng tài liệu chuẩn riêng về nhà ở riêng lẻ để thiết kế an toàn cháy, giúp tiết kiệm chi phí rất lớn cho người dân.

Nới lỏng yêu cầu về Giới hạn chịu lửa của mái và xà gồ

Không quy định giới hạn chịu lửa của tấm lợp (kể cả tấm lợp cách nhiệt) nếu làm từ vật liệu không cháy hoặc cháy yếu (Ch1), lan truyền yếu (LT2).

Cho phép sử dụng kết cấu thép không bọc bảo vệ nếu giới hạn chịu lửa tính toán đạt từ R8 trở lên hoặc hệ số tiết diện. Điều này giúp các nhà xưởng tiền chế thoát khỏi gánh nặng chi phí sơn chống cháy đắt đỏ.

Thay đổi cách tính toán Khoảng cách thoát nạn giới hạn

Khoảng cách thoát nạn cho phép (Phụ lục G) giờ đây được đo dọc theo tâm đường thoát nạn, bắt đầu từ tâm cửa phòng (hoặc chỗ xa nhất có người) đến lối ra thoát nạn gần nhất của tầng. Sự thay đổi này giúp các kiến trúc sư linh hoạt hơn rất nhiều trong việc bố trí mặt bằng công năng.

3. Quy định PCCC đối với các loại hình kinh doanh đặc thù

Cơ sở kinh doanh Karaoke và Vũ trường (Nhóm F2.1)

Sau nhiều đợt thanh tra siết chặt, loại hình này bắt buộc phải tuân thủ:

Vật liệu hoàn thiện, trang trí, ốp lát, phủ sàn phải có cấp nguy hiểm cháy không vượt quá CV1.

Hệ thống điện của giàn âm thanh, hình ảnh phải kết nối liên động, tự động ngắt hoàn toàn giàn âm thanh khi hệ thống báo cháy tự động được kích hoạt.

Phải có sân thượng thoáng và lối vào từ trên cao để lực lượng cứu hộ dễ tiếp cận.

Đối với các cơ sở Y tế, Bệnh viện, Nhà trẻ

Trên tầng 3 của nhà trẻ, mầm non cho phép bố trí lớp học lớn, phòng nhạc, phòng thể chất... nhưng nếu diện tích phòng lớn hơn 50 m^2 phải có lối ra thoát nạn dẫn trực tiếp (hoặc qua hành lang) vào buồng thang bộ.

Các bệnh viện cao trên 28 m (tối đa 50 m) bắt buộc phải thiết kế Vùng an toàn tạm thời (Fire emergency holding area) ngay tại mỗi tầng với định mức tối thiểu 2,8 m^2/bệnh nhân để lánh nạn trong khi chờ lực lượng cứu hộ tiếp cận từ các lối vào trên cao.

4. Hệ thống cấp nước chữa cháy và bảo vệ chống khói

Cấp nước ngoài nhà

Thông tư 09/2023/TT-BXD làm rõ: Nếu nhà nằm trong phạm vi phục vụ của các nguồn cấp nước chữa cháy ngoài nhà công cộng (bồn, bể, trụ nước, hồ tự nhiên...), chủ đầu tư không bắt buộc phải trang bị hệ thống cấp nước ngoài nhà riêng lẻ. Biện pháp này giúp giảm bớt gánh nặng chi phí hạ tầng ban đầu cho các dự án vừa và nhỏ.

Bảo vệ chống khói (Phụ lục D)

Nếu công trình không có yêu cầu bảo vệ tài sản đặc biệt khi xảy ra cháy, mục tiêu tối thiểu và tối thượng của hệ thống chống khói chỉ cần bảo đảm an toàn cho người thoát nạn ra ngoài nhà, giữ cho biên dưới của lớp khói không thấp hơn 2 m so với mặt sàn.

Không yêu cầu tính chỉ tiêu cách nhiệt (I) đối với đường ống dẫn khói và ống cấp khí trong phạm vi cùng một khoang cháy nếu việc dẫn khói không gây chảy hệ thống kỹ thuật khác và không làm nhiệt độ đường thoát nạn quá 65°C.

Chấp nhận ống thép mạ kẽm dày tối thiểu 1,2 mm không bọc bảo vệ nếu toàn bộ chiều dài ống được bảo vệ bằng hệ thống sprinkler phun nước cả mặt trên và mặt dưới ống.

Kết luận

Sự ra đời của Sửa đổi 1:2023 cho QCVN 06:2022/BXD là bước đi kịp thời của Bộ Xây dựng nhằm cân bằng giữa yếu tố an toàn sinh mạng con người và khả năng thực thi kinh tế của doanh nghiệp. Chủ đầu tư cần chủ động làm việc với các đơn vị tư vấn thiết kế năng lực cao để áp dụng linh hoạt các luận chứng kỹ thuật, sai số thi công cho phép (± 5%), từ đó nhanh chóng đưa công trình vào nghiệm thu và vận hành an toàn.